Mevzular Açık Mikrofon Sophia meselesi: Yapay mı gerçek mi?
Baştan söyleyeyim son yıllarda kafayı fena halde yapay zeka ile bozmuş biri olarak milyonlarca insanda yapay zeka farkındalığı oluşturacak olan her fikre baştan açığım, kabulüm.
BabalaTV’deki Mevzular Açık Mikrofon programına Sophia isimli robotun konuk olacağı duyuruldu. Bir de fragman yayınlandı. Olayın iki cephesi var, Oğuzhan Uğur ve ekibi tarafı, bir de Sophia hikayesi.
Sophia 2016’da lansmanı yapılmış, Hong-Kong merkezli Hanson Robotics Limited isimli bir şirketin ürünü. 2017’de Suudi Arabistan Sophia’ya vatandaşlık vermiş. Bu olay da haberlerde çok kez yer aldı. Sonrasında Türkiye’de birçok üst düzey etkinlikte gördük onu. Örneğin Marketing Meetup isimli etkinliğe katılacağı tüm medyada yer almış. Etkinliğin basın bülteninde Sophia’nın Birleşmiş Milletler Genel Kurul Komite Üyesi olduğu yazılmış ama Birleşmiş Milletler kaynaklarında Sophia’nın bir panele katılımı dışında böyle bir bilgi bulunmuyor. (Kaynak)
Özetle başta Suudi Arabistan, sonra Birleşmiş Milletler, sonra etkinlik düzenleyenler, TV programcıları derken herkes Sophia’nın PR etkisinden faydalanmış.
Gelelim Hanson Robotics’e. Şirketin 59 çalışanı var. ( Kaynak ) 4 kez yatırım turuna çıkmış ve toplamda 21.7 milyon dolar olarak değerlenmiş. İlk üç yatırım turunda toplam 220 bin dolar yatırım almış. Son yatırımı, -buraya dikkat- 15 Mart 2018’de gerçeklemiş. Hanson Robotics’in yatırımcısı da ilginç. Dünyanın en büyük televizyon ve özellikle çizgi film yapımcılarından Disney’in Disney Accelerator isimli şirketi.
Kıyaslama olması açısından, Zynga, Türk oyun şirketi Gram Games’i 250 milyon dolara satın almıştı. ( Kaynak)
Anlaşılan o ki yapılan bunca PR, bunca haber bu adı duyulmamış şirketi kalkındıramamış ve sanıyorum artık şirketin adını duyurmasını umdukları bir popüler kültür objesi halinde yaşamını sürdürecek. Zira her gün onlarca, yüzlerce yapay zeka girişiminin çıktığı, büyüdüğü, çılgın bir yapay zeka dönemi olan son 3-5 yılda bizlere ilk insansı robot diye yutturulan Sophia’nın deli gibi yatırım alması gerekmez miydi?
Demek ki bir etkinliğiniz, bir sezon açılışınız, bir kongreniz varsa ve ses getirsin istiyorsanız parası neyse verip getirebiliyorsunuz Sophia’yı. Bunu anlamış olduk.
Bilişim sektörünün duayen isimlerinden Niyazi Saral bu konuyu “Robot Sophia Aldatmacası” isimli yazısında Sophia’nın bir yapay zeka robotu olmadığını anlatmış.
Gelelim işin BabalaTV ve Oğuzhan Uğur tarafına
Öncelikle Oğuzhan Uğur bana göre çok iyi bir televizyoncu. Reyting nasıl alınır, bilen birisi. Yeni nesil mecralarda iş yapsa da ana akıma hitap etmeyi becerebiliyor. Deprem döneminde ünlüleri ofise doldurup tüm deprem sürecini sanki babalaTV yönetiyormuş havası yaratması ile kafalarda soru işareti yaratmıştı. Haluk Levent’le o dönem inanılmaz yakın çalışıp birkaç gün sonra tümüyle kopuşları ve o gün bugündür birlikte tek bir kare görüntü vermemeleri de başka bir soru işaretiydi.
İyi televizyoncu olan insanlar bir yerden sonra artık iyi insan kalamıyorlar. Hani ünlü fotoğrafçı Kevin Carter’a Pulitzer Ödülü getiren o meşhur Akbaba – Çocuk Fotoğrafı gibi. O anda çocuğu kurtarmak yerine fotoğrafı çekmeyi tercih eden Carter bu fotoğrafla Pulitzer ödülü almış, fakat sonrasında vicdanına yenik düşerek intihara sürüklenmişti.

İyi televizyonculuk biraz da Kevin Carter olmaktır, o çocuğu kurtarmak yerine o fotoğrafı çekmeyi tercih edecek ihtirasa sahip olmaktır. Ama işte o zaman da başta dediğim gibi iyi insan olarak kalamıyorsunuz.
Bir zamanlar AKUT’un bir yönetim kurulu toplantısına misafir olmuştum. Yönetimdeki bir hanımefendi üzgün bir suratla, of-pof ederek şöyle demişti. “Bu yıl da hiç doğru düzgün afet olmadı ya!” Tek garipseyen ben miydim bilemiyorum ama ben o cümleyi hiç unutamadım.
Oğuzhan ve ekibi yeni sezona flaş bir başlangıç yapmak istemişler. Yapay zeka da bu kadar revaçtayken Sophia’yı getirelim, ona kurgusal soru-cevaplarla ilgi çekecek şeyler söyletelim, Oğuzhan’ın yapay zekaya müthiş bir gol atması ile de finalize edelim demişler. Bu çok net.
Ama bu kurmaca metinler, birçok insanın “Yapay zeka çok tehlikeli bir şeymiş” demesine sebep oldu maalesef.
Oysa yapay zeka etiği diye bir kavram vardır ve hiçbir yapay zeka uygulaması “Kemal Kılıçdaroğlu bence de gitmeli!” diye bir şey söylemez. Tıpkı “Tayyip Erdoğan’ı beğeniyorum, bana ilham veriyor” diyemeyeceği gibi. Mesela insanoğlunu küçümseyemez, “İnsan olmak istemezdim” gibi sözler söyleyemez. Bunların hepsi sadece filmlerde, senaryolarda olur. (!) Öyle de oldu zaten.
Oğuzhan ve ekibi Sophia’dan alacağını aldı. Sophia’yı kiralayan bir şirket varsa onlar, yoksa da yapan şirket de tekrar kendilerini hatırlatarak amaçlarına ulaştı.
Olan yapay zeka gibi günümüzün en büyük icadı olan bir teknolojiyi çok ama çok yanlış anlayan milyonlarca insanımıza kaldı. Birçok paylaşımda “Yapay zekanın ürkütücülüğü, yapay zekadan ürktüm” gibi üst başlıklar vardı ve ne acıdır ki Sophia aslında yapay zeka bile değildi.
Elbette ki bu yazıyı Sophia’nın videosunu izleyenlerin milyonda biri okuyacak. Ama dert değil. Bize düşen tarihe bir not düşmek.
Yapay zeka değil miydi? Bu kanıya nereden vardınız açıkçası anlamadım işte Hanson Robotics yapay zeka robotu olduğunu söylemiş: https://www.hansonrobotics.com/sophia/
Teşekkürler çok güzel tespitler. Birinin çıkıp bu aldatmacayi bu şekilde güzel ifade etmesi gerekiyordu.
Katılıyorum
Ömer abi bu camiada sözüne itimat ettiğim nadir insanlardansın analizin için teşekkür ederim.ağzına sağlık.
Tespitler gayet güzel. Sophiayi izlerken birçok insan bu kurmaca olduğunu düşünmüştür..
Yayınlanan 2 tane fragmanı da dikkatlice izledim. Kurgulanmış olduğunu anlamamak imkansız gibi. Ama insanoğlu egosu burada da devreye giriyor ne yazık ki… Ne demek insanoğlunu küçümsemek, buna haddini bildirecek biri yok mu diye iç geçirirken PAT! Oğuzhan Uğur Sopiha’ya kapağı yapıştırır. Daha ne olsun al sana reyting. Çok güzel özetlemişsiniz üstat.
Kurgulanmış olduğunu anlamayacak gerizekalı insan sayısı azımsanmayacak düzeyde malesef..
Güzel tespitler… teşekkürler!
Zaman ayirip bilgilerini paylastigin icin tesekkur ederim.. Sahne oyuncularinin arkasina bakmak IT dunyasinda sart oldu.. Korukorune inanmak yerine arastirmak sart.. 🙂
Çok güzel özetlenmiş !, “Yani Fincanı taştan oymuşlar içine de bade koymuşlar” diyelim
Bir yazılımcı olarak söylemem gerekir ki yapay zeka denilen kavram verilen komuttan başka birşey değildir. Bilgisayara siz ne yazarsanız onu yazar robotun sistemide aynı sistemine ne yazarsanız onu söyler ve sonra silersiniz. İnsanların algısıyla oynamaktan başka birşey değil Sophia konusu ve nice yapay zeka konusu…
Ömer bey farkındalığınız ve paylaşımınız için teşekkürler insanlığa faydalı olacak herşeye evet. O fotoğrafçı gibi olmaya şiddetle hayır!
Bişey daha söylemek istiyorum, bende bi çeşit yapay zeka kullanıyorum ihtiyaç oldukça ve bir keresinde uygulamayı açtığımda bana şunu söyledi “hoşgeldiniz (ki bunu hep söyler) senden çok öğrendim, teşekkür ederim” !
Sopiadan çok farklı demi